Wat is een MKI-waarde?

MKI staat voor Milieu Kosten Indicator. Het is een maatstaf voor de totale milieubelasting van een product, materiaal of project, uitgedrukt in euro’s. De MKI-waarde laat zien hoeveel maatschappelijke kosten er verbonden zijn aan de milieu-impact gedurende de hele levenscyclus van iets. Deze kosten zijn hypothetisch: je betaalt ze niet echt maar ze geven een goed beeld van de impact.

Kortgezegd: De MKI-waarde laat zien hoe groot de milieu-impact is, samengevat in één getal. Hoe lager de MKI-waarde hoe duurzamer/milieuvriendelijker de oplossing.

Wat meet een MKI-waarde precies?

De MKI-waarde meet de totale milieubelasting van een project over de volledige levenscyclus, uitgedrukt in euro’s. Het gaat hierbij niet alleen om CO₂- uitstoot maar om een brede set milieueffecten zoals klimaatverandering, uitputting van grondstoffen, fijnstof en toxiciteit voor mens en ecosysteem.

Hoe werkt een berekening?

Een MKI-waarde wordt berekend op basis van een levenscyclusanalyse (LCA). Daarbij wordt gekeken naar de volledige levensduur van een product of project: van grondstofwinning en productie tot gebruik, onderhoud en uiteindelijk sloop of hergebruik.

In elke fase wordt bepaald hoeveel materiaal, energie en emissies vrijkomen. De milieubelastingen worden doorvertaald naar verschillende milieueffecten zoals klimaatverandering, uitputting van grondstoffen en luchtverontreiniging.

Vervolgens worden al deze effecten omgerekend naar euro’s met behulp van zogeheten schaduwprijzen. Schaduwprijzen zijn een inschatting van wat het maatschappelijk zou kosten om de milieuschade te voorkomen of te herstellen.

Door al deze kosten bij elkaar op te tellen ontstaat één getal, dat is de MKI-waarde.

Waar komen MKI-data vandaan?

MKI-data zijn gebaseerd op milieudata uit levenscyclusanalyses (LCA’s) van materialen en producten. In Nederland worden deze gegevens veelal centraal verzameld in de Nationale Milieudatabase (NMD). Deze database bevat milieuprofielen van duizenden bouw- en infraproducten. Deze profielen beschrijven de milieu-impact over de hele levenscyclus: van grondstofwinning tot en met het hergebruik of afvalverwerking.

MKI in de praktijk

In de ontwerpfase van een project wordt MKI gebruikt om varianten te vergelijken. Zo vergelijkt men bijvoorbeeld materiaal A met materiaal B of een traditioneel ontwerp met een circulair ontwerp. Ontwerpers kunnen op die manier direct zien welke keuze de laagste milieubelasting heeft bij gelijke functionaliteit.

Bij veel infra-aanbestedingen is MKI-onderdeel van de EMVI/BPKV-criteria. Dat betekent dat inschrijvers een ontwerp met MKI-berekening moeten aanleveren. Hoe lager de MKI-waarde hoe hoger de score.

Kortom: de MKI-waarde is een van de meest praktische en objectieve manieren om duurzaamheid meetbaar te maken. Ontwerpers vergelijken varianten, aannemers scoren in aanbestedingen en beheerders optimaliseren onderhoud en vervanging. Omdat de MKI alle milieueffecten samenbrengt in één bedrag in euro’s, kunnen technische, financiële en beleidsmatige beslissingen op één lijn worden gebracht. Daarmee is de MKI uitgegroeid van rekenmethodiek tot beslisinstrument. Daarbij is het wel van belang dat de juiste data met elkaar worden vergeleken: dataset A1 kan niet zomaar met dataset A2 worden vergeleken.