Vergroenen en verblauwen tegen hittestress in steden
Steden zijn dicht bebouwd, bruisend van activiteit, maar ook kwetsbaar voor klimaatverandering. Hittestress, wateroverlast en gebrek aan biodiversiteit zijn geen toekomstscenario’s meer. Het besef groeit dat steden uitdagingen bieden, maar ook oplossingen kunnen geven.
Het klimaat verandert, het wordt warmer, droger en natter. Alles wordt steeds extremer en dat merk je ook in de steden. Het is al snel 1-3 °C warmer in steden dan in landelijke gebieden en dit komt onder andere door de hoeveelheid bebouwing en bestrating. Ongeveer 60% van de steden is bebouwd oppervlak of is bestraat, wat de warmte vasthoudt. Dit heeft grote gevolgen voor onze gezondheid, luchtkwaliteit en biodiversiteit.
Gelukkig zijn er twee krachtige strategieën die hitte in de stad het hoofd kunnen bieden: vergroenen en verblauwen.
Direct advies?
Voor jouw infra-project is Morssinkhof Infra dé betrouwbare producent/partner die operationele stabiliteit, veiligheid, innovatie, ondersteuning en vertrouwen op de lange termijn kan waarborgen.
Vergroenen: Natuur als infrastructuur
Vergroenen betekent letterlijk: meer planten, bomen, tuinen en natuur in de stad terugbrengen. Dit kan op een hele brede manier worden toegepast, denk hierbij aan:
1. Groene parkeerplaatsen
Combineer functionaliteit en ecologie door gebruik te maken van grasbetontegels of open bestrating. Deze constructies laten vegetatie toe tussen de bestrating, zorgen voor infiltratie van regenwater en verlagen daardoor de oppervlaktetemperatuur.
Wel zijn er voor groene parkeerplaatsen een aantal technische aandachtspunten om het succesvol in te kunnen zetten. Denk hierbij aan een goede bodemopbouw met drainagelaag, stabiele fundering voor belasting en juiste vegetatiekeuze. Wanneer het goed is toegepast zijn er meerdere voordelen, namelijk de groene parkeerplaatsen combineren met waterberging, hittestressreductie en parkeergelegenheid in één ontwerp.
2. Groene daken en gevels
Groene daken op gemeentelijke gebouwen, bushokjes of parkeergarages dragen bij aan verkoeling, verbeteren de luchtkwaliteit en bufferen regenwater waardoor ze effectief zijn tegen hittestress en wateroverlast. Groene gevels vormen een waardevolle toevoeging bij geluidswallen en utiliteitsbouw langs infrastructuur. Ze bieden niet alleen esthetische meerwaarde, maar leveren ook functionele voordelen. Ze dempen verkeers- en stadsgeluiden, verbeteren de thermische isolatie van gebouwen en werken verkoelend in de directe omgeving.
3. Groene tussenruimtes
Verbind infrastructuur met omliggende wijken door bermen, middengeleiders en geluidschermen te vergroenen met inheemse beplanting of bloemrijk grasland.
Verblauwen: Waterbeheer als stedelijke strategie
Verblauwen draait om het water terugbrengen in de stedelijke ruimte op zowel een functionele als ecologisch waardevolle manier. Het gaat om slimme oplossingen voor regenwater, oppervlakte water en grondwater creëren met als einddoel verkoelding van de stad.
Stedelijk waterbeheer vraagt om slimme en veerkrachtige oplossingen, zeker nu hevige buien vaker voorkomen. De focus ligt op vertragen, vasthouden en infiltreren in plaats van afvoeren. Immers zorgt water voor directe verkoeling in de stad. Het is bovenal belangrijk dat het water niet direct via het riool wordt afgevoerd, zo kunnen we overlast op het stelstel voorkomen. Er zijn tal van praktische toepassingen om water te vertragen, vasthouden of te infiltreren in de stad.
1. Waterinfiltrerende bestrating
Gebruik waterinfiltrerende bestrating, grasbetontegels of halfverharding om regenwater lokaal te infiltreren. Dit zijn goede oplossingen voor voetpaden, parkeerplaatsen of woonerven.
2. Wadi’s en regenwaterbuffers
Integreer wadi’s langs wegen, in plantsoenen of bij sportvelden. Ze werken als tijdelijke buffers en voorkomen overbelasting van het riool.
3. Open waterstructuren
Herstel of leg nieuwe grachten, vijvers of retentiezones aan bij herinrichtingsprojecten. Deze kunnen multifunctioneel ingezet worden: waterberging, verkoeling, recreatie en ecologische verbinding.
Innovatie in de praktijk: de Coolstone
Een voorbeeld van hoe innovatie en klimaatadaptatie samenkomen is de ontwikkeling van de Coolstone. De Coolstone is innovatieve bestrating die speciaal is ontworpen om hittestress actief te verminderen. Hoewel de steen nog volop in ontwikkeling is, laten we je graag kennismaken met deze steen.
De Coolstone laat op dit moment bij verschillende tests een temperatuurdaling van 5 tot 9 °C zien ten opzichte van conventionele bestrating. Dit belooft dus een mooie oplossing te zijn wanneer bestrating in steden noodzakelijk is, maar daarbij de hittestress niet de overhand kan nemen.
Geert Morssinkhof (Coördinator productinnovatie en duurzaamheid) vertelt je graag meer over deze steen, de technologie van de verkoelende steen en de vervolgstappen in de ontwikkeling.
De toekomst van de stad
Vergroenen en verblauwen zijn geen losse ingrepen maar moeten een integraal onderdeel zijn van het ontwerpproces. Voor infraspecialisten betekent vergroenen en verblauwen geen beperking, maar een kans tot innovatie. Door infrastructuur te beschouwen als een drager van klimaatadaptieve oplossingen maken we steden niet alleen functioneel, maar ook veerkrachtig, leefbaar en toekomstbestendig.
Wil je meer weten over de Coolstone of benieuwd hoe wij kunnen bijdragen aan het vergroenen of verblauwen van jouw stad? Neem dan contact met ons op!
